گل نرگس-کی شود پیش قدمهای تو اسپند شوم  

     ارکان جمله اسمیه:

۱-مبتدا : { العلم نافع }

۲-خبر: انواع خبر:  مفرد {الطالب جالس}، 

جمله  :  ۱-اسمیه {الکتاب جلده نظیف}            2- فعلیه {الطالب یقرا الکتاب}،

شبه جمله :  ۱-جار و مجرور  {الکتاب فی المحفظه}             2-ظرف  {الکتاب هناک}.

   خبر مقدم:

گاهی خبر بر مبتدا مقدم می شود مخصوصا زمانی که:

خبر شبه جمله باشد و مبتدا اسمی نکره باشد.

هناک        کتاب.                  فی المحفظه     کتاب.

خبر مقدم  مبتدای موخر          خبر مقدم       مبتدای موخر

جمله ی اسمیه{مبتدا و خبر}

۱-مبتدا،مفرد است پس جمله و شبه جمله نمی وانند مبتدا واقع شوند.

۲-هر کدام از مبتدا و خبر می توانند  دارای صفت و یا مضاف الیه باشند.

۳-خبر،ممکن است به صورت مفرد،جمله یا شبه جمله باشد.

۴-منظور از خبر مفرد،خبری است که جمله یا شبه جمله نباشد.

۵-خبر مفرد،اگر مشتق باشد باید از نظر جنس{مذکر یا مونث بودن}و تعداد{مفرد،مثنی یا جمع بودن}،

با مبتدا مطابقت کند.

{الحکمه نوعان}=این جمله صحیح است،زیرا"نوع"جامد است.

 {الطفلان نشیط}=این جمله نادرست است،زیرا "نشیط"مشتق است و باید با مبتدا مطابقت کند بنابراین

جمله ی صحیح باید به این صورت باشد.

الطفلان نشیطان="نشیط" مشتق است و با مبتدا نیز مطابقت دارد،این جمله صحیح است.}

۶-خبر،گاهی جمله ای است که با فعل آغاز می شود.در این صورت خبر از نوع جمله ی فعلیه و محلا مرفوع است.مانند:الطفل یضحک.

۷-خبر،گاهی یک جمله ی اسمیه است که خود آن جمله ی اسمیه از یک مبتدا و یک خبر تشکیل می شود.

-اگر خبر،جمله ی اسمیه باشد،معمولا در قسمت خبر ضمیری وجود دارد که به مبتدای جمله ی اصلی رجوع می کند.

بنابراین در جملاتی مانند"السنبله،لونها اخضر"   "علی،قلبه طاهر"، خبر از نوع جمله ی اسمیه و محلا مرفوع است.

۸-اگر خبر جار ومجرور و یا ظرف باشد،خبر از نوع شبه جمله و محلا مرفوع است.

۹-اگر مبتدا،نکره و خبر شبه جمله باشد،شبه جمله بر اسم نکره مقدم می شود.در این صورت شبه جمله خبر مقدم و اسم نکره مبتدای موخر است:  فی الصف،تلمیذ.

۱۰-دقت کنید که این موارد نمی توانند خبر،واقع شوند:مضاف الیه،صفت و جمله ی وصفیه،صله{جمله یا شبه جمله ای که پس از موصول واقع شود}،اسمی که بعد از حرف جر واقع شود،ضمیر فصل {ضمیر منفصلی که بین مبتدا و خبر معرفه قرار داشته باشد}،اسمی که با"ال"بعد از اسم اشاره واقع شده باشد{چنین اسمی اگر جامد باشد عطف بیان و اگر مشتق باشد صفت است.}و...